Veelgestelde vragen

De bacteriële plak op de tanden leidt tot ontsteking van de tandvleesrand (gingivitis), die zich kan uitbreiden naar de gehele structuur die de tanden in het kaakbot vasthoudt (parodontitis). Door botverlies kunnen zogenaamde tandvleespockets ontstaan aan de tandvleesranden en kunnen de tanden los gaan zitten en zelfs verloren gaan.

Gingivitis is een ontsteking die beperkt blijft tot de tandvleesrand, terwijl parodontitis ook verlies van kaakbotweefsel kan veroorzaken. Het verschil tussen gingivitis en parodontitis is dat er bij gingivitis nog geen verlies is van de structuren die de tanden vasthouden. Bij gingivitis kan een goede mondhygiëne thuis weer voor gezond tandvlees zorgen. Bij parodontitis is dat anders: als een ontsteking eenmaal heeft geleid tot botverlies in de kaak, kan dit door het lichaam niet meer worden opgebouwd met een goede mondhygiëne thuis.

Als het begin van parodontitis niet wordt ontdekt, gaat de waardevolle verankeringsstructuur binnen enkele maanden verloren. Regelmatige goede mondhygiëne thuis om gingivitis te voorkomen is dus de beste en goedkoopste manier om parodontitis te voorkomen.

Niet elk terugtrekkend tandvlees wordt veroorzaakt door parodontitis. Als u terugtrekkend tandvlees heeft, kunnen twee situaties de oorzaak zijn:

Aan de ene kant kunt u last hebben van tandvleesrecessies. Deze worden veroorzaakt door te krachtig tandenpoetsen. De sterke kracht van de tandenborstel beschadigt herhaaldelijk de tandvleesrand. Wanneer deze geneest, trekt deze zich steeds verder terug totdat de tandwortel onder het tandvlees bloot komt te liggen. Zelfs als u uw mondhygiënegewoonten verandert en uw tanden minder krachtig reinigt, zal de tandvleesrecessie niet ongedaan worden gemaakt.

Parodontitis daarentegen is een ontstekingsziekte die ontstaat door bacteriële tandplak. Als parodontitis niet wordt behandeld, vordert de schade aan de structuren die de tanden vasthouden onder de tandvleesrand. Bij parodontitis is de aanvankelijke schade aan de verankeringsstructuur niet zichtbaar. De tandvleesrand trekt zich pas terug na gevorderde parodontitis en u kunt dit waarnemen als terugtrekkend tandvlees omdat de worteloppervlakken van de tanden ook blootliggen.

Alleen een onderzoek in de tandartspraktijk kan u het juiste antwoord geven.

Parodontitis is een ontstekingsziekte die wordt veroorzaakt door bacteriële tandplak. Als het niet wordt behandeld, gaat de schade aan de structuren die de tanden vasthouden onder de tandvleesrand door, onzichtbaar van buitenaf. Dit is precies de reden waarom u parodontitis niet zelf kunt ontdekken.

Sommige tekenen van tandvleesontsteking (gingivitis) kunt u echter zelf waarnemen, bijvoorbeeld de tandvleesrand kan rood of donkerrood verkleurd zijn en wat gezwollen zijn en u kunt ook bloedend tandvlees opmerken als u uw tanden poetst of flost. Voor rokers is het belangrijk om te weten dat uw tandvlees de neiging heeft minder te bloeden, en dat u zich kunt vergissen in uw zelfbeoordeling van parodontitis*.

Aan de andere kant zijn er de volgende tekenen van parodontitis die u zelf kunt zien: Net als bij gingivitis kan het tandvlees ook wat gezwollen en roodachtig zijn. Omdat er echter al botverlies in het kaakbot is opgetreden, kunnen de tanden al wat verschoven zijn en zijn er gaten tussen de tanden ontstaan. Bij gevorderde parodontitis kunnen de tanden los gaan zitten en de bacteriële plak zou een slechte adem veroorzaken.

Er zijn verschillende redenen waarom u parodontitis zou kunnen hebben.

De bacteriële laag op uw tanden (plak, biofilm) is de belangrijkste oorzaak van parodontitis. Sommige soorten bacteriën kunnen de ontwikkeling van parodontitis nog meer bevorderen. Het kan zijn dat u lange tijd onvoldoende mondhygiëne thuis heeft toegepast of dat u in het bijzonder wordt getroffen door de soorten bacteriën die de ontwikkeling van parodontitis kunnen bevorderen.

Daarnaast moeten risicofactoren zoals roken, ongezond dieet, onbehandelde diabetes of stress in overweging worden genomen. Ten slotte kunnen ook genetische factoren een rol spelen bij de ontwikkeling van parodontitis, omdat de manier waarop het immuunsysteem reageert op schadelijke bacteriën van persoon tot persoon kan verschillen door genetische verschillen.

In een oriënterend gesprek stelt de tandarts vast of u risicofactoren heeft. Bekende risicofactoren voor parodontitis zijn onvoldoende mondhygiëne thuis, roken, ongezond dieet, diabetes of stress.

Daarna de tandarts of mondhygiënist een zogenaamd basis parodontaal onderzoek uitvoeren dat slechts enkele minuten duurt.

Met een pocketsonde (parodontale sonde) wordt de insteekdiepte bij de tandvleesrand voorzichtig en nauwkeurig gemeten op geselecteerde plaatsen.

Na dit basisonderzoek wordt alleen verder onderzoek gedaan als er tekenen van verlies van de structuren die de tanden vasthouden zijn gevonden. Dit onderzoek omvat de zogenaamde parodontale status en aanvullende röntgenfoto's.

Hoewel u na parodontitis weer gezond kunt worden, zal uw tandvlees niet in de oorspronkelijke staat worden hersteld.

Parodontitis is een ontstekingsziekte die leidt tot schade aan de structuren die de tanden vasthouden. Bij onbehandelde parodontitis zal deze schade aan de tandverankering doorgaan totdat de tand verloren gaat. Precies gezegd kan een tandvleesbehandeling de ontsteking alleen indammen of zelfs laten verdwijnen. Deze situatie wordt als gezond omschreven omdat de tekenen van ontsteking enerzijds verdwenen zijn en verdere schade aan de verankeringsstructuren gestopt is.

Na een tandvleesbehandeling is succes op de lange termijn gedurende meerdere jaren alleen gegarandeerd als patiënten thuis een optimale mondhygiëne toepassen, waardoor elke dag wordt voorkomen dat nieuwe bacteriële plak opnieuw tandvleesontsteking veroorzaakt.

Voor een optimaal succes op de lange termijn is het ook belangrijk om doorlopend professionele zorg te krijgen van de mondhygiënist, zodat eventuele terugkerende problemen tijdig kunnen worden opgespoord en verholpen.

Volgens de laatste wetenschappelijke studies verhoogt parodontitis het risico op complicaties bij tandheelkundige implantaten aanzienlijk. De complicaties hebben met name betrekking op de verankering van de implantaten in het kaakbot. Net als bij parodontitis kan de bacteriële ontsteking ook bij een implantaat leiden tot botverlies. Deze ziekte wordt peri-implantitis genoemd. De behandeling van peri-implantitis is meestal veel moeilijker dan de behandeling van parodontitis. Onbehandelde peri-implantitis leidt tot het verlies van het betreffende implantaat.

Er zijn echter wetenschappelijke studies die bevestigen dat na een succesvolle tandvleesbehandeling het risico op peri-implantitis veel lager is.

Als u parodontitis heeft, is het absoluut noodzakelijk om de tandvleesbehandeling te voltooien voordat u de implantaten laat plaatsen en ook om regelmatig langdurige professionele tandheelkundige zorg te hebben, d.w.z. afspraken met de mondhygiënist.

Na een tandvleesbehandeling is succes op de lange termijn gedurende meerdere jaren alleen gegarandeerd als patiënten thuis een optimale mondhygiëne toepassen, waardoor elke dag wordt voorkomen dat nieuwe bacteriële plak opnieuw tandvleesontsteking veroorzaakt.

Voor een optimaal succes op de lange termijn is het ook belangrijk om doorlopend professionele zorg te krijgen van de mondhygiënist, zodat eventuele terugkerende problemen tijdig kunnen worden opgespoord en verholpen.

De intervallen voor deze afspraken bij de mondhygiënist zijn meestal drie, vier of zes maanden. De frequentie hangt af van de kwaliteit van de mondhygiëne, de mate van tandvleesontsteking en de aanwezigheid van zogenaamde resterende tandvleespockets.

Nadat een tand is getrokken (extractie), zijn het slijmvlies in de mond en het bot daaronder meestal na een paar weken of maanden volledig genezen. Het gat dat overblijft wanneer de tand is getrokken, blijft over het algemeen lange tijd onveranderd.

Pas na enkele maanden kan het gebeuren dat de tanden van de tegenoverliggende kaak – omdat de tegenoverliggende tand ontbreekt – uit hun eigen kaakbot kunnen groeien (elongatie), waardoor ze in het tegenoverliggende gat uitsteken.

In andere gevallen beginnen de tanden achter het gat in hetzelfde kaakgedeelte te bewegen (mesialisatie) als gevolg van het gat tussen de tanden.

Als het kauwvermogen hersteld of verbeterd moet worden, moeten gaten met of zonder implantaten worden voorzien van tandprothesen. Het herstel kan bestaan uit vaste kronen of bruggen of uitneembare gedeeltelijke prothesen.