Oorzaken van parodontitis

Gingivitis en parodontitis worden veroorzaakt door bacteriën die zich ophopen op het oppervlak van tanden. Deze laag wordt ook wel tandplak of biofilm genoemd. Wanneer de mondhygiëne onvoldoende is, kunnen bacteriën zich snel vermenigvuldigen. Hoewel de meeste soorten bacteriën onschadelijk zijn voor een gezond persoon, kunnen sommige soorten – zelfs in kleine aantallen – ernstige infecties veroorzaken.

Als bacteriële plak niet regelmatig van de tanden wordt verwijderd, reageert het tandvlees na slechts een paar dagen met een ontsteking. Het tandvlees wordt rood, gezwollen en bloedt bij de minste stimulatie, bijvoorbeeld bij het gebruik van flosdraad. Wanneer de tanden echter worden gereinigd met een regelmatige mondhygiëne thuis, verdwijnen deze tekenen van ontsteking binnen enkele dagen.

Tandplak kan verkalken (mineraliseren) tot tandsteen. Alle tandoppervlakken kunnen door tandsteen worden aangetast. Vooral de worteloppervlakken op plaatsen met tandvleespockets worden zeer vaak aangetast.

Het oppervlak van tandsteen is ruw en wordt daarom steeds opnieuw gekoloniseerd met bacteriën. Daarom moet de vorming van tandsteen worden voorkomen door regelmatige goede mondhygiëne thuis.

Bestaand tandsteen kan echter niet worden verwijderd door mondhygiëne thuis. Dit maakt regelmatige controles in een tandartspraktijk met professionele gebitsreiniging onmisbaar.

Roken is niet alleen slecht voor uw algemene gezondheid. Naast de longen en het hart- en vaatstelsel wordt ook het tandvlees sterk aangetast door roken.

Zelfs bij een zeer goede mondhygiëne thuis ervaren rokers meer botverlies in de kaak. Daarom hebben rokers meer kans op het ontwikkelen van tandvleespockets en hebben ze een groter aantal schadelijke bacteriën. Rokers reageren ook minder goed op een tandvleesbehandeling dan niet-rokers. Rokers hebben dus een aanzienlijk hoger risico om hun tanden eerder te verliezen dan niet-rokers.

Bij ex-rokers kan de conditie van het tandvlees na slechts enkele jaren en met goede professionele zorg verbeteren. Al een jaar na het stoppen reageren ex-rokers beter op de behandeling dan patiënten die nog roken.

Parodontitis en diabetes hebben een wederkerig effect op elkaar. Diabetici bij wie de bloedsuikerspiegel niet onder controle is, hebben een hoger risico op het ontwikkelen van parodontitis en omgekeerd hebben patiënten met parodontitis een hoger risico op diabetes. Aan de andere kant hebben diabetici met een goed gereguleerde bloedsuikerspiegel geen verhoogd risico op parodontitis. Interessant genoeg heeft de behandeling van de ene ziekte een positief effect op de behandeling van de andere. Dit maakt het onmisbaar om diabetici door een tandarts te laten onderzoeken en patiënten met parodontitis door hun arts te laten testen op diabetes.

De informatie over parodontitis and diabetes en vooral het belang van vroegtijdige opsporing moet breder bekend worden. Helaas zijn heel weinig mensen op de hoogte van dit verband en momenteel weet slechts ongeveer de helft van de diabetici dat ze deze ziekte hebben.

Een ongezond dieet verhoogt de neiging tot ontsteking van het tandvlees. Dit leidt bij zowel gingivitis als parodontitis tot meer zwelling aan de tandvleesrand en meer verlies van de tandverankering tot aan voortijdig tandverlies toe.

Een ongezond dieet verhoogt ook het risico op diabetes, wat de algemene toestand verder kan verergeren. Diabetici hebben niet alleen een hoger risico op het ontwikkelen van parodontitis, ze reageren ook minder goed op de noodzakelijke tandvleesbehandeling.

Het effect van mentale stress op het tandvlees wordt vaak onderschat, wat resulteert in een groter risico op parodontitis.

Mentale stress verlaagt de weerstand van het tandvlees tegen schadelijke bacteriën. Getroffenen hebben een zwak immuunsysteem en ernstigere tandvleesaandoeningen. Bovendien besteden getroffenen minder tijd aan hun dagelijkse mondhygiëne thuis. De daaruit voortvloeiende grotere bacteriële belasting verergert het ongunstige effect op het toch al verzwakte immuunsysteem.

Gingivitis en parodontitis worden veroorzaakt door bacteriën die zich ophopen op de oppervlakken van de tanden. Bij de immuunafweer tegen deze bacteriën in het ontstoken tandvlees komen lichaamseigen eiwitten vrij die de verankeringsstructuur van de tand beschadigen en ervoor zorgen dat deze afbreekt.

De manier waarop het immuunsysteem reageert op schadelijke bacteriën kan van persoon tot persoon verschillen door genetische verschillen. Daarom ontwikkelen niet alle personen dezelfde symptomen van parodontitis, zelfs als ze gedurende lange tijd onvoldoende mondhygiëne thuis toepassen.

Parodontitis kan in zeldzame gevallen al op 18-jarige leeftijd beginnen – in zeer zeldzame gevallen zelfs in de adolescentie. De meeste getroffenen ontwikkelen het echter pas rond hun 35ste. Omdat de ziekte meestal langzaam vordert, merken de getroffenen de eerste problemen pas veel later – soms wanneer het al te laat is.

Parodontitis die niet of onvoldoende professioneel wordt behandeld, blijft voortschrijden. Op oudere leeftijd worden de gevolgen nog erger door de duur van de ziekte: meer botverlies, meer tandverlies, diabetes die moeilijker onder controle te houden is, of meer hart- en vaatziekten.