Wat is parodontitis?

De kroon van de tand is bedekt met tandglazuur. Daaronder bevindt zich het dentine (tandbeen) en daaronder de zenuw van de tand (pulp). Precies gezegd bestaat de pulp uit de zenuw, bloedvaten en bindweefsel. Hoewel het glazuur geen zenuwen heeft en daarom niet gevoelig is, heeft het dentine daaronder wel zenuwvezels. Het oppervlak van de wortel is dus ook gevoelig voor pijn.

Het dentine is het hoofdbestanddeel van de wortel. De wortel is ook bedekt met een harde laag die het cement wordt genoemd. De tand wordt over het gehele oppervlak van de wortel op zijn plaats gehouden in het kaakbot door verankeringsvezels (periodontale ligamenten). Deze vezels zijn verankerd in het dentine en ook in het kaakbot.

De wortel van de tand is langer dan de kroon. Vooral de hoektanden in de bovenkaak hebben meestal zeer lange wortels.

Precies gezegd is de gingiva de buitenrand van het weefsel dat de tanden in het bot vasthoudt. De gingiva bestaat uit een dunne buitenlaag (epitheel) en een iets dikkere vezelachtige laag daaronder (bindweefsel). Deze vezellaag bevat naast de vele bindweefselvezels ook enkele bloedvaten. Daarom is gezond tandvlees lichtroze.

De ontsteking aan de tandvleesrand (gingivitis) maakt het tandvlees rood tot donkerrood, omdat de bloedvaten in het bindweefsel daar verwijden door de ontsteking.

Als thuis een optimale mondhygiëne wordt toegepast, wordt de bacteriële plak regelmatig verwijderd en kan het tandvlees binnen enkele dagen herstellen.

Gingivitis is geen zeldzame ontsteking. Iedereen heeft gedurende zijn leven wel een paar van deze plekken in de mond. Het is echter een teken dat deze plekken niet goed zijn schoongemaakt. Dergelijke plekken vormen ook een risico voor het ontwikkelen van parodontitis.

Tijdens de zwangerschap is er een verhoogde neiging tot gingivitis als gevolg van hormonale veranderingen. Zwangere vrouwen moeten extra letten op een goede mondhygiëne en tijdens hun zwangerschap een tandarts bezoeken.

De term “parodontium” wordt gebruikt voor alle componenten die de tand in de kaak vasthouden. Het omvat het tandvlees (gingiva), het kaakbot dat de tand vasthoudt, de verankeringsvezels en de verankeringsstructuur op het oppervlak van de wortel die cement wordt genoemd.

Het parodontium zorgt ervoor dat de tanden stevig in het kaakbot zitten. De verankeringsvezels geven de tanden een hoge mate van functionele sterkte, zelfs bij hoge kauwkrachten.

Bij een gezonde tand omringt het parodontium de gehele wortel. Pas als er sprake is van een ontstekingsziekte van de verankeringsstructuur (parodontitis), treedt er botverlies op in het kaakbot.

Als gevolg van de ontsteking van de tandvleesrand (gingivitis) kan er verlies optreden van de verankeringsvezels en het kaakbot. In plaats van de gezonde vezels ontstaat er langs de tand een zogenaamde tandvleespocket. Het worteloppervlak dat zich daar bevindt, is bedekt met een bacteriële film (tandplak en tandsteen).

Het verlies van de verankeringsvezels en het kaakbot kan ertoe leiden dat de tanden los gaan zitten. Als de ziekte niet wordt ontdekt en behandeld, kan het weefselverlies doorgaan totdat de tanden niet meer gebruikt kunnen worden om te kauwen en getrokken moeten worden (extractie).

Ongeveer 40 procent van de mensen lijdt aan parodontitis. Bij volwassenen wordt geschat dat ongeveer 70% van het tandverlies tegenwoordig te wijten is aan parodontitis.