Parodontitin diaqnozu

Məsələn, evdə güzgü qarşısında diş ətini özün qiymətləndirmək kifayət deyil, çünki diş əti iltihabı nəticəsində diş dayağının artıq dağılıb-dağılmadığını özün müəyyən etmək mümkün deyil. Eyni zamanda, diş əti ciblərini özün aşkar edə bilməzsən.

Yalnız diş əti zondu (parodontal zond) ilə aparılan düzgün klinik müayinə diş ətinin sağlam olduğunu, gingivit və ya artıq parodontit mövcudluğunu göstərə bilər.

İlkin parodontal müayinənin məqsədi qısa müddət ərzində diş əti problemlərinin olub-olmadığını müəyyən etməkdir. Bu yolla asanlıqla gingivit və ya parodontit aşkar edilə bilər.

Diş əti zondu ilə seçilmiş nahiyələrdə ehtiyatla və millimetr dəqiqliyi ilə diş əti kənarının dərinliyi ölçülür.

Bu qısa müayinədən sonra, yalnız diş dayağının dağılma əlamətləri tapıldığı təqdirdə daha geniş araşdırmalar aparılır. Bu araşdırmalara parodontal status və əlavə rentgen şəkilləri daxildir.

Parodontal zondla aparılan klinik müayinə zamanı hər diş üçün 6-ya qədər nöqtədə zondun diş əti cibinə daxil olma dərinliyi ölçülür. Daha dəqiq desək, diş əti kənarı ilə cibin dibi arasındakı məsafə ölçülür. Bu, zondlama dərinliyi adlanır. Sağlam nahiyələrdə zondlama dərinliyi maksimum 3 mm olur. Parodontit səbəbindən diş dayağının dağıldığı yerlərdə bu dərinlik 4 mm və ya daha çox ola bilər.

Bundan əlavə, parodontal statusda çənə sümüyünün hündürlüyü (attachment səviyyəsi) millimetr dəqiqliyi ilə qeyd olunur. Parodontal status parodontit diaqnozu və müalicə planlaması üçün zəruridir. Parodontal status hər bir stomatoloji klinikada onlayn qeydə alına və istifadə edilə bilər: www.parodontalstatus.ch.

Parodontit diaqnozu yalnız lazımi rentgen şəkilləri ilə tam təsdiqlənə bilər. Rentgen növü yalnız klinik müayinə başa çatdıqdan sonra seçilir. Beləliklə, rentgen şüalanması minimuma endirilir.

Rentgen müayinəsi ən sadə halda iki şəkildən (dişləmə rentgeni), ən geniş halda isə 14-ə qədər əlavə rentgen şəkli və ya ortopantomoqramdan ibarət olur. Şəkillər diş ətrafı çənə sümüyünü göstərməli və sümük itkisinin ağırlıq dərəcəsini qiymətləndirməyə imkan verməlidir.

Hər bir rentgen şəkli həm karies, həm də parodontit baxımından yoxlanılmalıdır.

Müasir mikrobioloji testlərlə bakterial diş ərpinin tərkibində aşağıdakı xəstəlik törədən bakteriya növləri axtarılır:

Prevotella intermedia

Porphyromonas gingivalis

Aggregatibacter actinomycetemcomitans

Treponema denticola

Bu əlavə diaqnostik səylər yalnız o halda özünü doğruldur ki, əldə edilən məlumat müalicənin yaxşılaşdırılmasına kömək etsin və ya lüzumsuz müalicələrin qarşısını alsın.

1999-cu ildə ABŞ-da parodontal xəstəliklərin təsnifatı üzrə ilk beynəlxalq seminar keçirildi. Əsas yenilik xəstəlik formalarının artıq yalnız xəstənin yaşına görə müəyyən edilməməsi idi. Xroniki və aqressiv parodontit, həmçinin sistemik xəstəliklərlə bağlı parodontit anlayışları daxil edildi.

2018-ci ildən bəri qüvvədə olan yeni təsnifatda isə artıq xroniki və aqressiv arasında fərq qoyulmur. Parodontit indi diabet xəstəliyinin təsnifatına bənzər olaraq «Mərhələlər» (Staging) və «Dərəcələr» (Grading) ilə təsvir olunur.